Restauratie Patek Philippe
Ik heb afgelopen week een kostbare gouden Patek Philippe dames polshorloge onderhanden gehad waarvan het staand opwindrad ontbrak. Voor dit vintage horloge waren geen onderdelen meer leverbaar.
Met wat ik ben gaan doen heb ik mijn grens weer verlegt en voor velen een stap te ver. Normaal zoek ik in zo’n situatie onderdelen bij de sloop horloges die passende of bruikbaar kunnen zijn. Het ontbrekende rad wat ik nodig had was zo klein, buitendiameter van 1,8 mm, dat geen enkel ander onderdeel van welk horloge dan ook zelf in de buurt kwam om in aanmerking te komen voor aanpassing. Wat ik toen gedaan heb was nieuw voor mij maar ook de eninge uitweg. Nadat ik een staand opwindrad gevonden had met de zelfde vertanding als het liggend opwindrad, heb ik een staand wijzerverzetrad gevonden met de juist vertanding voor in het grotere kroonrad dat aan de binnenkant van de kloof is bevestigd. Nu ik deze twee raderen gevonden heb kon ik aan de slag om hiervan 1 nieuw zelfgemaakt staand opwindrad te maken. Ik ben begonnen met het staande opwindrad met de scherpe vertanding. Om deze scherpe tanden over te houden moest ik de buitenkant afdraaien zodat ik een busje kreeg met aan het eind de scherpe vertanding die in het originele liggend opwindrad, buitendiameter van 1,2 mm, moet gaan grijpen. Nu het andere rad nog. In dit staande rad heb ik een "kamer" gedraaid zodat het net gemaakte rad daar een beetje in valt.
Toen dat klaar was moest de binnenlagering zo gemaakt worden dat het precies om de stift valt. Omdat de lagergaten van de twee raderen verschillend waren, en te groot voor de opwindstift waar ze overheen moeten draaien, heb ik een busje gedraaid met verschillende buiten diameters zodat de raderen daarop precies passen met een gaatje in het midden van deze bus zo groot als de stiftas.
De twee raderen heb ik op het buisje geschoven en vormde zo samen een staand opwindrad. Om er zeker van te zijn dat ze bleven zitten bij het soderen, heb ik de bus aan twee kanten nog afgeklonken.
Nu ze vast zitten ben ik gaan solderen. Nu moets ik wel goed opletten dat de soldeer niet in de tanden van de raderen vloeit want dan is alles voor niets geweest. Ook moet het in een keer goed gesoldeerd worden omdat opnieuw verwarmen niet lukt. Ik had de soldeer zeer fijn gemaakt en goed neergelegd, waarna ik het verwarmt heb en onder de mikroskoop gekeken gecontroleerd dat de soldeer zijn werk goed deed.
Het moet door en door gevloeit hebben om de twee helften stevig aan elkaar te maken. Per slot van rekening komt er veel kracht op bij een vol opgewonde veer en het moet niet los laten. Daarna heb ik de boel afgekookt om de borax te verweideren. Het afwerken en polijsten heb ik op de draaibank gedaan waarna de bus op maat geruimt werd zodat hij perfect op de stift paste. Zoals verwacht
functioneerd het opwindmechaniek nu
perfect en zonder problemen. Nu het grootste en tevens spannenste werk gedaan was heb ik het spul opzij gelegt voor morgen en ben met toch wel een beetje trots gevoel, voldaan als een mens zich dan kan voelen, een biertje gaan drinken op ons fraaie dakterras, waar de bootjes achterdoor varen, met toeristen die alles over de Dieze met zijn vleermuizen teweten komen.
Het horloge heb ik de volgene ochtend weer opgepakt en mijn werk van gisteren bekeken. Wat nu nog moest gebeuren was het normale onderhoud van een oud uurwerk. Reinigen, monteren, olieen en afstellen, waarna het afgeregeld kan worden. De kast opknappen door polijsten, glas en puchpenne vervangen. Rest nog het uurwerk in de kast te zetten en te controleren. Deze reparaties zijn zeer tijd rovend met veel risico. Het was voor het eerst dat ik een staand opwindrad uit twee delen gemaakt heb. Dat het in een keer gelukt is komt omdat ik wachtte op "het" moment, het moment dat ik voel dat het lukken gaat. Dat moment kan er zomaar ineens zijn, maar evengoed kan het maanden duren of helemaal niet en dan moet je de boel soms forceren met alle ellende die je er dan gratis bij krijgt.
Soms voel je dat je boven je kunnen hebt gepresteerd. Dit was weer zo’n moment. Het is geen schande als je dit niet zou kunnen maken. Weet dat er meer mensen zijn die dit niet kunnen dan wel, laat staan het dan ook nog doen.
voor horloges met een verhaal.
